Stolarstwo
Stolarstwo zamienia to, co drwal przyniesie z lasu, w rzeczy, za które ktoś zapłaci: szczapy na deski, deski na trzonki — a wyżej na gonty, belki, klepki, wiosła i maszty. Cała wartość drewna powstaje tutaj; surowa szczapa jest warta grosze.
Gdzie się pracuje
Dział zatytułowany „Gdzie się pracuje”Tartaki stoją w lesie, bo drewno jest ciężkie i nie ma po co go wozić surowego. Warsztaty stoją tam, gdzie czekają odbiorcy.
| Stanowisko | Gdzie |
|---|---|
| tartak (kobyłka) | Zaułek drwala przy Trakcie Zachodnim; Stary Dąb w Mrocznym Lesie |
| tartak z trakiem wodnym | Hala trakowa Wielkiego Tartaku przy Trakcie Zachodnim |
| warsztat stolarski | Warsztat Hebla w Dolnym Mieście; Uliczka Smolarzy w Porcie; Warsztat Cieśli Kopalnianego w Osadzie Górniczej; warsztat przy Wielkim Tartaku |
Trak na kole wodnym jest jeden na całej Rubieży — ręczną piłą nikt nie poprowadzi prostego rzazu przez dwadzieścia łokci, więc po najdłuższe wyroby droga wiedzie do Wielkiego Tartaku.
| Wyrób | Komenda | Stanowisko | Wsad |
|---|---|---|---|
| deska | przetrzyj <gatunek> | tartak | szczapa |
| dwa trzonki | wystrugaj <gatunek> | warsztat | deska |
| sześć gontów | nałup gontów z <gatunku> | tartak | szczapa |
| belka kopalniana | wytnij belkę z dębu | tartak | 3 szczapy dębowe |
| sześć klepek | wyrób klepki z <gatunku> | warsztat | deska |
| ster łodziowy | wystrugaj ster z <gatunku> | warsztat | 3 deski |
| wiosło | wystrugaj wiosło z <gatunku> | warsztat | 2 deski |
| maszt | wyciągnij maszt z <gatunku> | tylko trak wodny | 10 szczap |
Do progu z tabeli dochodzi próg gatunku — im twardsze drewno, tym więcej trzeba umieć, żeby je w ogóle obrabiać (grabina i cisina wymagają 55).
Z czego co się zrobi
Dział zatytułowany „Z czego co się zrobi”Większość wyrobów jest wybredna co do gatunku. Gont łupie się wzdłuż słoja, więc bierze drewno miękkie; wiosło musi znieść zginanie, więc idzie z jesionu albo buka. Gdy weźmiesz złe drewno, warsztat powie ci wprost dlaczego — ale lepiej wiedzieć wcześniej niż stracić deskę.
| Wyrób | Stolarstwo od | Drewno |
|---|---|---|
| deska | 0 | każde |
| trzonki | 0 | sosna, dąb, jesion, grab |
| gonty (sześć) | 25 | modrzew, osika, sosna |
| belka kopalniana | 40 | dąb |
| klepki bednarskie (sześć) | 60 | dąb, jesion |
| ster łodziowy | 65 | dąb, jesion |
| wiosło | 75 | buk, jesion |
| maszt | 90 | jesion, modrzew |
Deska wychodzi z każdego gatunku — to trzonek jest pierwszym miejscem, w którym drewno zaczyna mieć znaczenie.
Komu to sprzedać
Dział zatytułowany „Komu to sprzedać”Jakość przechodzi z drewna na wyrób — ze szczapy na deskę, z deski na trzonek — więc opłaca się nosić dobre drewno, nie byle jakie.
- Trzonki idą do kuźni. Topór, młot, maczuga i siekiera nie powstaną bez drzewca. Najgorszy trzonek kupisz u drwala za grosze, ale jesionowy albo grabowy z własnego warsztatu podnosi jakość całego wyrobu kowala.
- Belka kopalniana to ta sama belka, którą cieśla stempluje chodniki — tartak jest jej jedynym producentem: patrz Ciesielstwo.
- Gonty i klepki mają odbiorców tam, gdzie się ich używa: dachy i bednarka. W Wielkim Tartaku i okolicy zdarzają się na nie zlecenia.
- Maszty, wiosła i stery idą na łodzie. Kto buduje kadłub przy pochylni w Porcie, potrzebuje ich wszystkich — patrz Szkutnictwo. Deski zresztą też, i to setkami.