Consilium

Consilium to Rada Miasta — i jednocześnie aparat, który tę radę wykonuje: kancelarie, księgi, edykty i pieczęcie. Siedzibą jest Pałac Rady w Górnym Mieście, gdzie w kamieniu nad wejściem stoi motto Consilio et Ordine: Radą i Porządkiem.

Nazwa jest łacińska i nieodmienna. Potocznie mówi się „Rada” albo „Rada Miasta”, a członka nazywa się radnym.

Co robi jawnie

Rada wydaje edykty i pilnuje, żeby miasto działało: reguluje targi, remonty murów, godziny bram, dni pracy i dni wolne. Robi to przez papier, nie przez ogłoszenia z konia — edykt zostaje odczytany raz na placu i przybity na tablicy, a potem obowiązuje bez powtórzeń.

Rada rejestruje też przybyszów. Kto wchodzi do Letharis od strony portu albo bramy, zostaje wpisany do księgi przez Straż, która działa tu jako ręka urzędu. Wpis jest krótki i nikt nie tłumaczy, po co jest prowadzony.

Trzecia rzecz, którą Rada robi otwarcie, to tłumienie paniki. Po dniach, w których dzieje się coś, czego nikt nie umie opisać zgodnie z sąsiadem, na tablicach pojawia się obwieszczenie mówiące, że sprawę rozpatrzono. To bywa jedyna odpowiedź, jaką miasto dostaje.

Pieczęć i wpis

Władza Rady stoi na dwóch przedmiotach i oba są małe. Pierwszy to srebrna pieczęć z trzema wieżami — na dokumentach, na drzwiach urzędowych, na skrzyniach zajętych do rozstrzygnięcia. Dokument bez pieczęci nie jest w Letharis dokumentem, a spór o to nie istnieje.

Drugi to wpis w księdze. Wszystko, co się liczy — własność, umowa, śmierć, przybycie, prawo do warsztatu — jest wpisem albo nie istnieje. Dlatego cechowa przysięga „na pieczęć” znaczy „ręczę majątkiem”, nie „ręczę honorem”: majątek jest zapisany, honor nie.

Z tego wynika ton całej frakcji. Rada nie krzyczy, bo nie musi — nie odbiera niczego siłą, tylko zapisuje inaczej. Człowiek, któremu urząd coś zabrał, zwykle nie umie wskazać dnia, w którym to się stało.

Wpis otwarty

Najlepiej widać to na jednym edykcie. Kto zniknął bez ciała, nie zostaje w Letharis uznany za zmarłego: nazwiska się nie wykreśla, dopisuje się adnotację, a wpis w księdze zostaje otwarty.

Rada nie odbiera przy tym nikomu niczego. Po prostu nie zamyka rubryki — a dopóki rubryka jest otwarta, majątek nie ma komu przejść, wdowa nie jest wdową, a warsztat nie ma następcy. Nikt nie nazywa tego grabieżą i formalnie nią nie jest.

To najczystszy przykład tego, jak działa ta frakcja: nie potwór, a formularz. Skutki dla rodzin, cechów i spadków opisuje osobna strona — zaginieni.

Jak wygląda władza, która nie podnosi głosu

W Pałacu Rady słychać kroki wart i suknie szorujące o marmur, a debaty zza zamkniętych drzwi tylko jako pomruk. Nie ma tłumu, nie ma sali, w której coś się rozstrzyga na oczach miasta. Interesant czeka w korytarzu, a potem dostaje odpowiedź na piśmie.

Motto Rady żyje na ulicy własnym życiem. „Radą i porządkiem” mówi się w Letharis wyłącznie sarkastycznie — kiedy most jest zawalony trzeci miesiąc albo brama zamknięta bez powodu. Kto wypowiada je poważnie, jest urzędnikiem albo się o coś stara.

Sprzeczność, której miasto nie rozstrzyga

O tym samym człowieku, który nie wrócił, urząd mówi „mamy wpis otwarty”, Kościół mówi „Przeszedł”, a sąsiedzi mówią „niedomknięty”. Jedna osoba, trzy rejestry, żadnego kłamstwa po żadnej stronie.

Jak z tym żyje miasto: przesądy i obyczaje, mowa miasta.